logocarbonmarketsclub
01-DR-Thorn-angle-02---For-thumbnail

แสงสุดท้ายจากสองมุมโลก

ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์

ภาพที่เห็นอยู่ ผมถ่ายมาจากสองมุมโลก ภาพบนคือ Canadian Rockies แคนาดา ภาพล่างคือ Torres del Paine ชิลี คุณคิดว่าที่ไหนสวยกว่ากัน ?
หากวัดตามการเดินทางบนท้องถนน สองยอดเขาห่างกันเกิน 20,000 กม. หนึ่งอยู่ไม่ไกลจากขั้วโลกเหนือ อีกหนึ่งใกล้ขั้วโลกใต้
ทั้งคู่ถูกธารน้ำแข็งกัดกร่อนมาเนิ่นนาน Canadian Rockies มี The Columbia Icefield ส่วน Torres มี Southern Patagonian Ice Field น้ำแข็งไหลเทลงมาจากที่นั่น เป็นหมื่นเป็นแสนปี

Torres del Paine อยู่ริมมหาสมุทร แต่อยู่ฝั่งด้านใน เทือกเขาบังลมฝนไว้ พื้นที่จึงแห้งแล้งมากกว่า ต้นไม้ใหญ่มีน้อย Canadian Rockies ลึกเข้ามาจากริมมหาสมุทรหลายร้อยกิโลเมตร อากาศชื้นมากกว่า บนเขาเต็มไปด้วยต้นสน

หินที่นี่มีหลากหลาย ขึ้นกับว่าธารหิมะกัดกร่อนตรงไหน ผ่านชั้นหินอะไร ความงดงามของยอดเขาวัดกันตรงนั้น Torres del Paine อาจชนะในมุมมองนี้ ยอดเขากัดกร่อนเว้าแหว่งจนน่าทึ่ง กลายเป็นฉากหลังที่คนทั้งโลกอยากมาเยือน

ทว่า หากตัดสินกันที่ทะเลสาบ Canadian Rockies ชนะ เพราะทะเลสาบที่นี่ส่วนใหญ่เป็นสีฟ้าอย่างน่าทึ่ง นั่นก็เพราะหินอีกเช่นกัน ธารหิมะที่กัดกร่อนหินร็อคกี้ มีผงหินลงมาเป็นจำนวนมาก กลายเป็นตะกอนในน้ำสะท้อนแสงจนเกิดสีสวย

หากพูดถึงสัตว์ Torres del Paine ไม่มีกวาง Canadian Rockies ไม่มีกัวนาโค(Guanaco) แต่ทั้งสองแห่งมีเสือพูม่าและหมาจิ้งจอก นักล่ามีเส้นทางหากินกว้างไกล ไปเรื่อยๆ ตราบที่ยังมีเหยื่อให้ล่า แต่สัตว์กินพืชเมื่อหาถิ่นฐานที่เหมาะกับตัวเองได้ จะปักหลักอยู่ตรงนั้น แต่ไม่เสมอไป เพราะอเมริกาใต้ไม่มีหมี

หากพูดถึงสัตว์ Torres del Paine แต่ละตัวแปลกประหลาด ยังโผล่มาเรื่อย ๆ ไม่ยอมหยุด ยังจำแร้งคอนดอร์มีรักริมทะเลสาบได้ อาจเป็นเพราะผมไม่คุ้นกับอเมริกาใต้ เมื่อเทียบกับ Canadian Rockies ที่สัตว์ก็คล้ายกับอเมริกาหรือ Yellowstone

แล้วผมชอบที่ไหนมากที่สุด ? คำตอบคือไม่มีคำตอบ ภูเขาไม่เหมือนสาว ไม่จำเป็นต้องชอบคนเดียว ผมชอบทั้งสอง ผมยังชอบอีกหลายภูเขา หลายป่าที่เคยไป ผมชอบทั้งหมด เพราะพวกเธอคือโลก

ผมชอบเห็นโลก ผมอยากเจอโลก เป้าหมายในชีวิตผมคือเห็นโลกให้มากที่สุด อย่างอื่นเป็นแค่องค์ประกอบ ยิ่งหลังๆ ผมไปเจอโลก ผมยิ่งรู้สึกว่าเธอกำลังเปลี่ยนไป เร็วขึ้นและเร็วขึ้น

กลาเซียร์ (glaciers) ที่แอนดีสและที่แคนาดา กำลังละลายอย่างรวดเร็ว ความงดงามหดหาย ทะเลสาบเปลี่ยนไป ภายในอีกไม่กี่สิบปี กลาเซียร์ 70% ของแคนาดาจะหายไปหมด ทะเลสาบสีฟ้าที่โด่งดังไปทั่วโลก ดึงดูดนักท่องเที่ยวปีละหลายล้าน จะไม่เหลือสีฟ้าให้เราดูอีก เช่นเดียวกับธารน้ำแข็งยักษ์ ในอาร์เจนตินาและชิลี กำลังหดหายอย่างรวดเร็ว น้ำจืดมหาศาลไหลลงทะเล ทำให้น้ำทะเลสูง

น้ำแข็งที่ละลายจากสองมุมโลก กำลังทำให้กรุงเทพเสี่ยงกับการจมน้ำทะเลในอนาคต นั่นคือบางอย่างที่เกี่ยวข้องสัมพันธ์ สภาพภูมิอากาศแปรปรวนหนัก ระบบนิเวศจากไปแบบกู่ไม่กลับ สรรพสัตว์เดือดร้อน ไฟป่าทำลายล้างถิ่นที่อาศัยของกวางมูส ไม่ผิดอะไรกับพะยูนที่ล้มตายเพราะไม่มีหญ้าทะเลเหลือให้กิน

มองในอีกมุมหนึ่ง แสงที่เห็นบนยอดเขาทั้งสองแห่ง สองมุมโลก อาจเป็นแสงสุดท้ายของธรรมชาติในยุคเรา

ทั้งคู่เป็นเขตมรดกโลก เป็นสมบัติดีสุดของประเทศนั้น ๆ แต่การดูแลรักษาไม่ว่าจะดีแค่ไหน ไม่สามารถต้านทานโลกที่เปลี่ยนไปเพราะก๊าซเรือนกระจก

เป็นเรื่องน่าเศร้าที่ต้องบอกว่า เรายังไม่เห็นความหวังใดในการหยุดโลกร้อน ทุกอย่างมีแต่เร็วขึ้นและเร็วขึ้น going, going, gone ตามสโลแกนที่ Parks Canada ใช้เตือนทุกผู้คน

คำเตือนอันน่าเศร้า แต่ที่เศร้ายิ่งกว่าคือเราดูเหมือนชาชิน ดูเหมือนไม่รู้สึกเลยว่า เราไม่ได้แค่ยืนอยู่บนปากเหว แต่เรากำลังไถลลงเหว เราลงเหวไปแล้ว และมีเหวที่ลึกกว่ารออยู่ แต่เรายังคิดว่าเรายืนบนแผ่นดินที่มั่นคง อยู่กับธรรมชาติที่สดใสเหมือนสมัยคนรุ่นปู่รุ่นพ่อเรา

ไม่มีโลกเช่นนั้นอีกแล้ว มันจบลงแล้ว แต่เราก็ยังคิดว่ามันยังอยู่

ทางออกของเราตอนนี้อาจใช้คำว่าไม่มีทางออก เพราะเรายังหลงติดกับแนวคิดเดิมๆ คนที่มีอำนาจในการตัดสินใจ ห่วงกับปัจจุบัน แต่ไม่ต้องห่วงกับอนาคตเพราะอีก 20-30 ปี พวกเขาพวกเธอก็ไม่อยู่แล้ว เหลือแต่เพียงเด็ก ๆ ที่ตอนนี้ยังไม่มีอำนาจ พอโตขึ้นมา ต่อให้มีอำนาจก็อาจกำหนดชีวิตตัวเองไม่ได้แล้ว เพราะมันสายไปแล้ว

ผมมองแสงสุดท้ายของยอดเขาแอนดีส (Andes) เมื่อ 6 เดือนก่อน ผมมองแสงที่เขาร็อคกี้ (Rockies) เมื่อวานนี้ เรื่องราวต่าง ๆ ที่เห็นมากับตา อ่านข้อมูลต่าง ๆ ตามแหล่งให้ความรู้จากทั้งสองมุมโลก ล้วนเป็นเรื่องน่าสะพรึงเหมือนกัน

แสงสุดท้ายจากทั้งสองมุมโลก… จางไป จางไป หายไป หมดสิ้น

Going, Going, Gone…