logocarbonmarketsclub

ส่องเป้าหมายใหม่ของ COP31 ที่ตุรกี: อะไรคือ “35 x 35”

 โพสต์เมื่อ : 30 ก.ค 2569 เวลา 17:0 น.
ส่องเป้าหมายใหม่ของ-COP31-ที่ตุรกี--อะไรคือ-“35-x-35”

ส่องเป้าหมายใหม่ของ COP31 ที่ตุรกี: อะไรคือ “35 x 35”

วงกต วงศ์อภัย
สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.)

โลโก้ COP 31 ประกอบด้วย ดอกทิวลิปถือกำเนิดที่ตุรกีเป็นสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สำคัญของประเทศ ส่วนสีฟ้าแสดงถึงท้องฟ้า น้ำ และการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด สีเขียวคือธรรมชาติและแนวคิด Zero waste ดูรายละเอียดได้ที่ https://www.instagram.com/reels/DWYissnjHQV/

ในการประชุม UN Climate Meeting ที่เมืองบอนน์ในเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา นอกจากมีการเปิดตัวทีมคณะผู้นำร่วม ตุรกี-ออสเตรเลียที่มี นาย Murat Kurum รัฐมนตรีกระทรวงสิ่งแวดล้อม การจัดการเมืองและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของตุรกีเป็นประธานในการประชุมรัฐภาคีกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศครั้งที่ 31 หรือ COP31 ที่จะจัดขึ้น ณ เมือง Antalya ประเทศตุรกี ระหว่างวันที่ 9 ถึง 20 พฤศจิกายนปีนี้แล้ว รายละเอียดการแถลงคือการกำหนดเป้าหมายสำคัญใหม่ 3 ประการหลัก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผนการดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศของโลก ประกอบด้วย

1. เพิ่มเป้าหมายการเปลี่ยนไปใช้พลังงานไฟฟ้า (Electrification) ของโลกจากปัจจุบันที่ 20% เป็น 35% ภายในปี ค.ศ. 2035 (“35 x 35”)
คำว่า Electrification หมายถึงกิจกรรมที่มีการเปลี่ยนผ่านจากพลังงานเชื้อเพลิงฟอสซิลเดิมไปใช้พลังงานไฟฟ้าแทน เช่น การเปลี่ยนหม้อน้ำเดิมที่ใช้ถ่านหินหรือน้ำมันเตา โดยเฉพาะหม้อน้ำที่มีอุณหภูมิต่ำ (พบมากในอุตสาหกรรมอาหาร ซึ่งมีจำนวนโรงงานมากสุดในประเทศ) ไปเป็นหม้อน้ำไฟฟ้า หรือการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าแทนยานยนต์สันดาป

เหตุผลที่ Electrification มีความสำคัญคือ ต้องการลดจุดปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG point source) ที่กระจายตัวในโรงงานต่างๆ ให้น้อยลง โดยย้ายไปปล่อยที่โรงไฟฟ้าซึ่งเป็นอุตสาหกรรมพลังงานขนาดใหญ่แทน ซึ่งจะทำให้ภาครัฐสามารถออกแบบการลด GHG ร่วมกับโรงไฟฟ้าโดยใช้มาตรการต่างๆทั้งภาคสนับสนุนหรือภาคบังคับ จะส่งผลให้การลงทุนเทคโนโลยีใหม่ๆในการลด GHG มีโอกาสเป็นไปได้มากขึ้นเช่น การดักจับและกักเก็บคาร์บอน (CCS) หรือการผสมไฮโดรเจนในการผลิตไฟฟ้า

2. ลดปริมาณขยะทั่วโลกลงครึ่งหนึ่งภายในปี ค.ศ. 2035
การลดปริมาณขยะไม่ได้หมายถึงเพียงการกำจัดขยะอย่างถูกวิธี หากแต่หมายถึงการนำแนวคิด เศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular economy) เข้ามาใช้อย่างจริงจัง ในภาคการผลิต ประกาศเป้านำเทคโนโลยีสีเขียวมาใช้และสนับสนุนการเพิ่มอัตราการใช้วัสดุหมุนเวียน (Global circular material use rate) ให้ได้อย่างน้อย 15%

หัวใจสำคัญในการขับเคลื่อนแนวคิดนี้คือเน้นการผลิตและบริโภคที่ยั่งยืน ใช้ทรัพยากรแต่พอดี เช่นการผลักดันแนวคิดการใช้เสื้อผ้าที่ผลิตอย่างมีคุณภาพและนำไปรีไซเคิลได้ การผลักดันแนวคิดขยะอาหารเป็นศูนย์ (Zero food waste) ลดและจัดการอาหารไม่ให้เหลือทิ้ง ซึ่งจะช่วยลดการเกิดก๊าซมีเธนได้อีกด้วย

การผลักดันแนวคิดนี้ให้สำเร็จในประเทศไทย จำเป็นต้องยกระดับแนวคิดและการปฏิบัติในหลายด้าน ประกอบด้วย
  • การกำหนดนโยบายรัฐบาลที่ต้องเอาจริง ชัดเจนและที่สำคัญที่สุดคือต้องต่อเนื่อง
  • การบังคับใช้กฎหมายที่มีการจัดการขยะตลอดวัฏจักร โดยเฉพาะการแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง หรือการกำหนดสัดส่วนการใช้วัสดุรีไซเคิลในอุตสาหกรรมบางประเภท
  • การใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมมาสนับสนุนคู่กับกลไกทางเศรษฐศาสตร์ เช่น การกำหนดค่ามัดจำในการซื้อภาชนะบรรจุสินค้า (กระป๋องน้ำอัดลมราคา 15 บาทบวกมัดจำ 10 บาท) และคืนค่ามัดจำเมื่อนำภาชนะนั้นกลับมาคืน ผ่านเครื่องรับคืนภาชนะ (Reverse vending machine) ในร้านสะดวกซื้อหรือซุปเปอร์มาร์เก็ต
  • การพัฒนาและถ่ายทอดองค์ความรู้ เพื่อเน้นความรอบคอบในการออกแบบการผลิตหรือบริการเพื่อลดการใช้วัตถุดิบใหม่ (Virgin materials) ให้ต่ำที่สุด นำวัสดุรีไซเคิลกลับมาใช้ใหม่ให้ได้มากที่สุดและยังคงคุณภาพผลิตภัณฑ์หรือบริการให้เทียบเท่าเดิมหรือดีขึ้น การบริหารห่วงโซ่อุปทานของตนเองให้ดีที่สุด เป็นต้น
3. การลดความเข้มข้นของการใช้พลังงานในภาคอาคารลง 25%
ความเข้มข้นของการใช้พลังงานในอาคาร (Energy intensity) ในภาคอาคารจะเน้นที่การใช้ไฟฟ้าเป็นหลัก ครอบคลุมทั้งอาคารใหญ่ที่เป็นภาคบริการ (เช่นศูนย์การค้า โรงพยาบาล โรงแรม อาคารสำนักงานเป็นต้น) และอาคารในภาคบ้านอยู่อาศัย สามารถคำนวณจากการใช้พลังงานรวมของอาคารหารด้วยพื้นที่ใช้สอยของอาคารนั้นๆ

ข้อมูลจากกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) พบว่าภาคบริการและภาคบ้านอยู่อาศัย ในปี พ.ศ.2568 มีสัดส่วนการใช้ไฟฟ้าร้อยละ 36 และร้อยละ 26 ของการใช้ไฟฟ้าของประเทศตามลำดับ รวมแล้วใช้ไฟฟ้าถึง 1.39 แสนล้านหน่วย มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปีจากการขยายตัวของเมือง และไฟฟ้าถือเป็นพลังงานที่ใช้งานสะดวกที่สุด

การลดความเข้มข้นของไฟฟ้าในอาคาร จะเน้นที่ การปรับพฤติกรรมของผู้อาศัย การเลือกใช้อุปกรณ์ประสิทธิภาพสูง เช่นเครื่องใช้ไฟฟ้าเบอร์ 5 การออกแบบอาคารที่ประหยัดพลังงาน การใช้วัสดุอุปกรณ์เพื่อป้องกันไม่ให้ความร้อนเข้ามาในอาคาร และการติดตั้งพลังงานหมุนเวียน เช่นการผลิตไฟฟ้าหรือน้ำร้อนจากแสงอาทิตย์ เป็นต้น เพื่อให้อาคารมีการปรับตัวรับมือต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศให้ได้

นอกจาก 3 ประเด็นหลักข้างต้น COP 31 จะคำนึงถึงการส่งเสริมเยาวชน เกษตรกร ในการเรียนรู้และปรับตัวรองรับปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและความมั่นคงทางอาหารของโลกอีกด้วย
การแถลงข่าวกรอบเป้าหมายใน COP 31 จาก UN Climate meeting โดยนาย Murat Kurum คือคนที่สองจากขวา (ภาพโดย Kofi Adu Domfeh)

ในมุมมองของผู้เขียน สิ่งสำคัญและเร่งด่วนคือ ต้องทบทวนให้แน่ใจว่านโยบายและเป้าหมายของไทยและแต่ละประเทศที่ได้ประกาศไป ได้มีการผลักดันหรือถูกนำไปปฏิบัติในทุกภาคส่วนแล้วหรือไม่ ผลเป็นไปตามแผนหรือไม่ และได้มีการขยายความร่วมมือและตัวอย่างผลสำเร็จระหว่างชุมชน เมือง หรือระหว่างประเทศร่วมกันหรือไม่

การลงมือทำอย่างเต็มกำลังทุกภาคส่วนเท่านั้น จึงจะสามารถบรรเทาปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้

เรียบเรียงจากCOP31 Presidency announces new targets สืบค้นจาก https://unfccc.int/news/cop31-presidency-announces-new-targets-on-global-electrification-cutting-waste-resilient-cities

บทความนี้ เกี่ยวข้องกับ #SDG9 #SDG11 #SDG12 #SDG13 #SDG17 และเป็นความคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้เขียนเท่านั้น ไม่ได้เป็นความเห็นขององค์กรที่สังกัดแต่อย่างใด